شيخ احمد اهتمام (ملا احمد)
27
حكمت ها و اسرار نماز (فارسى)
اوّل : ارزش گذارى عبادات با معيارهاى مادى عبادات - كه نماز از عالىترين مصاديق آن است - فلسفه و حكمتهاى آن فراتر است از آن كه آن را در امور مادى و فوائد طبيعى و بهداشتى جستجو نماييم . بلكه مرتبهى آن ما فوق طبيعت و ماديات است و جايگاه آن و الا و از سنخ عالم امر « 1 » مىباشد . بزرگان و انديشمندان در ماوراء الطبيعه ( متافيزيك ) ، و عرفا و اولياى الهى آن را دريچهى عالم ملكوت اعلى مىدانند . بلكه مركبى است راهوار كه بنده را از تنگناى جهان مادّه رهاند و او را در صعود به مدارج كمال ، تعالى داده به عالم فوق طبيعت و به جايگاه انس با مجردات و كرّوبيين ملأ اعلى نشاند تا از روحانيت سرشار گشته ، و به آرمان
--> ( 1 ) . با توجه به برخى آيات ، عالَم را به دو بخش « خلق » و « امر » تقسيم كردهاند : عالم امر : عالم ماوراء الطبيعه و فوق عالم خلق است ؛ و عالم خلق ، عالم حسى و تجربى و عالم ادراك و تخيل و توهم است . « الا له الخلق و الامر » اعراف / 54 . و روح انسانى از عالم امر است ، از اين رو به وسيلهى ادراكات توهمى و تخيلى و احساسات ، درك نمىشود و در سورهى اسراء ، آيهى 88 ، مىخوانيم : « قل الروح من أمر ربّى و ما اوتيتم من العلم إلّا قليلًا » . در اين آيه ، علم بشر را كه مستند به عالم خلق است ، اندك شمرده ، به طورى كه به عالم امر نمىتواند برسد .